Akupunkturun tarihçesi ve geleneksel Çin tıbbı tedavi yöntemleri. Uzm. Dr. Serpil Taştan.

Akupunktur Tarihçesi
Akupunktur tedavisi tarihçesi oldukça eski zamanlara dayanmaktadır. Dünya tarihi içinde kadim bir tedavi yöntemi olarak görülen akupunktur, Çin’de başlayarak günümüze kadar, tüm dünyaya yayılarak gelmiştir. İğneli uyarım adıyla da anılan akupunktur
Akupunktur tedavisi çok ince uçlara sahip bir takım iğnelerin, vücudun farklı bölümlerinde yer alan deri altı kaslarına ve sinir uçlarına temas ettirilerek, hastalıkların uyarılması sağlanmaktadır. Akupunktur tarihçesi incelendiği zaman bu yöntemin asıl başlangıç tarihi hakkında net bir bilgiye ulaşılamamaktadır. İlk defa Çin kaynaklarında geçen akupunktur, Çin tarihi içindeki en güçlü hanedanlıklardan biri olan Han Hanedanlığı döneminde (m.ö. 206 – m.s. 220) Shuo Wen Jie Za isimli kaynakta yer almaktadır.
Akupunktur Tedavisinin Tarihi Süreç İçindeki Gelişimi Nasıldır?
Akupunktur tedavisi günümüzde kadar çok az değişikliğe uğrayarak gelmiş, oldukça faydalı bir tedavi yöntemidir. Kadim Çin kültürü içinde önemli bir yere sahip olan akupunktur, ince uçlu iğnelerin vücudun farklı noktalarına uygulanması ile yapılmaktadır. İlk defa Shuo Wen Jie Za adlı kitapta bahsi geçen tedavinin (m.ö. 206 – m.s. 220) bu tarihten önceki dönemlerde de var olduğuna ilişkin bilgiler yer almaktadır.
Akupunkturun ilk defa bian adı verilen keskin uçlu taşların kullanılarak uygulanmaya başlandığı düşünülmektedir. Sonraki dönemlerde bambu kullanılarak tedavinin yapıldığı bilinmektedir. M.Ö. 16. Yüzyıldan 11. Yüzyıla kadar Çin Shang Hanedanlığı döneminde bronz uçlu iğneler kullanılmaya başlanmış ve metal iğnelerin daha etkili olduğu gözlemlenmiştir.
Akupunktur tedavisine ilişkin tarihçilerin ulaştığı en net bilgiler ise Çin Eyaletle Savaşı Döneminde M.Ö. 475 – 221 kaynaklı Huangdi Nei Jing isimli tıp kitabında yer almaktadır. Bu dönemlerden itibaren akupunktur tedavisi Çin’de gelişerek devam etmiş ve uygulama Çin’in tüm bölgelerinde yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır.
Akupunktur noktaları ise ilk defa Zhen Jiu Jia Yi Jing adlı eserde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Akupunktur tedavisine ilişkin tüm meridyen noktalarının isimleri ve uygulama yerleri bu kitapta yer almaktadır. Takip eden dönemlerde Tong Jen Shu Xue Zhen Jiu Tu jing adlı kitapta toplam 657 akupunktur noktası belirlenmiş ve ayrıntılı bir şekilde bu noktalar tanımlanmıştır.
Akupunkturun tüm dünyada yayılması ise ilk defa Dabry tarafından 1853 yılında batı dünyasına uygulamanın tanıtılması ile başlamıştır. 1927 yılında Morant tarafından yeniden gündeme getirilen akupunktur, günümüzde Türkiye dahil dünyanın birçok farklı yerinde uygulanmaktadır.
Akupunktur Tedavisi Nedir?
Akupunktur uygulaması Geleneksel Çin Tıbbı içinde önemli bir yere sahiptir. Batı dünyasının bilimsel tıp yöntemlerine göre daha farklı bir şekilde inşa edilen Çin tıbbı günümüzde akupunkturun yanı sıra, birçok farklı alternatif tedavi yöntemine sahiptir.
Akupunktur tedavisi insan vücudunda bulunan 600’den fazla noktaya, özel üretim iğnelerin batırılması ile gerçekleştirilmektedir. Vücuda batırılan bu iğneler, ileri geri ufak hareketlerle noktaların uyarılmasına neden olmaktadır. Uyarılan bölgelerden beyne gönderilen sinyaller sayesinde de birçok hastalığın tedavisi sağlanmaktadır. Söz konusu listede akupunkturun fayda sağladığı hastalıkların listesi yayımlanmıştır.
Akupunktur Tedavisi Uygulama Yöntemleri Nelerdir?
Akupunktur uygulama yöntemleri günümüzde farklı metotlarla gerçekleştirilebilmektedir. Mikro düzeyde ve genel vücut akupunkturu olmak üzere iki farklı uygulama çeşidi bulunmaktadır. Akupunktur uygulama yöntemleri;
- Vücut akupunkturu
- El akupunkturu
- Kulak akupunkturu
- Ayak akupunkturu
- Yüz akupunkturu
Olarak sınıflandırılabilmektedir. El, ayak, kulak yüz vb. lokal uygulamalar mikro akupunktur tedavisi olarak tanımlanmaktadır. Söz konusu farklı uygulamaların hastaların şikâyetlerine ve tedavi olmak istekleri hastalık türüne göre belirlenmektedir.
Akupunktur Noktaları Nerelerdir?
Akupunktur noktası olarak tanımlanan bölgeler, vücudun deri altında ya da kas içlerinde yer alan alanlardır.
Akupunktur temelde hücrelerin uyarılması ve beyne tedaviye ilişkin sinyallerin gönderilmesini hedeflemektedir. Sodyum (NA) ve Potasyum (K) dengesi akupunktur ile uyarılan hücreler tarafından değiştirilir. Akupunktur iğneleri ile uyarılan bu özel noktalar beynin hipotalamus, hipofiz bezi ve retikülo formasyon gibi bölümlerinin uyarılmasına neden olmaktadır.
Akupunktur Tedavisinin İyi Geldiği Hastalıklar Hangileridir?
Akupunkturun iyi geldiği hastalıklar yapılan her bilimsel araştırma ile artmaktadır.
Yer almaktadır. Bu başlıklar içinde çeşitli hastalık sayılabilir. Günümüzde yaygın olarak görülen hastalıkların hemen hemen tümü için akupunktur uygulanabildiği gibi hastalıklardan önce korunmak ve hücre yenilenmesi sağlamak içinde akupunktur tedavisi uygulanabilmektedir.
Akupunktur Tedavi Çeşitleri Nelerdir?
Akupunktur tedavi çeşitleri uygulamanın yaygınlaşması ve tıp teknolojisinin değişmesiyle birlikte çeşitlenmiştir. Ancak, akupunktur tedavisinin en temel özelliği geleneksel olarak özel yapıya sahip iğne yöntemidir. Bunun yanı sıra günümüzde Türkiye’de de yaygın olarak;
- Lazer
- Isı
- Elektrik
- Basınç vb.
Yöntemlerle akupunktur yapılabilmektedir. Uygulama çeşitliliğinin olması akupunkturun hastalık türüne ve kullanım amacına göre seçilmesine olanak tanımaktadır. Akupunkturun bilinen ve en çok fayda sağlayan yöntemi ise klasik iğne ile uyarılma akupunktur yöntemidir.
Akupunktur Tedavisinin Etkileri Nelerdir?
Akupunkturun etkileri farklı başlıklar altında incelenebilmektedir. Objektif ve sübjektif etkiler olmak üzere iki farklı şekilde değerlendirilen bu etkiler, akupunkturun sağladığı faydaları ifade etmektedir. Buna göre akupunktur;
- Metabolizma etkileri
- Sinir sistemi etkisi
- İmmün sistem etkisi
- Gastrointestinal etkisi
Bulunmaktadır. Bunun yanı sıra akupunktur tedavisinin kişiden kişiye değişen sübjektif etkileri arasında; acı hissi, ağrılar, baskı ve yangı gibi farklı etkilerden söz edilebilmektedir.
Akupunkturu tedavisinin birçok farklı etkisi bulunmaktadır. Özellikle akupunktur tarihçesi Akupunktur uygulaması sırasında hastaların tedaviye farklı tepkiler vermesi mümkündür. Ancak tedavinin hiçbir yan etkisi bulunmamaktadır.
Akupunktur Uygulaması Nasıl Yapılır?
Akupunktur nasıl yapılır, uygulama süreci nasıl işler vb. sorular tedaviden yararlanmak isteyen kişiler tarafından merak edilmektedir. Özellikle alternatif tıp yöntemleriyle yeni tanışmış kişiler bu uygulamalara ön yargılı yaklaşabilmektedir.
Akupunktur tedavisi uygulanırken sizi iki farklı süreç beklemektedir. İlk olarak kapsamlı bir muayeneden geçmeniz gerekmektedir. Hastalıklara ilişkin şikâyetleriniz, tedaviye uygunluğunuz, seansların belirlenmesi ve doğru tedavi yönteminin seçilmesi için bu tetkikler önemlidir.
Uygulamaya karar veren kişileri ikinci sırada bekleyen unsur tedavi sürecidir. Söz konusu şikâyetler dinlendikten ve gerekli testler yapıldıktan sonra hastalara akupunktur uygulanmaya başlar. Akupunktur tedavisi seçilen yönteme göre farklı sürelerde ve şekillerde yapılabilmektedir.
Akupunktur Tedavisinin Zararları Var Mıdır?
Akupunkturun yan etkileri bulunmamaktadır. Fakat kişiden kişiye farklı bazı durumlar gözlemlenebilir. Söz konusu bu etkiler akupunktur uygulamasını yapacak kişilerin uzmanlığına ve klinik koşullarına bağlıdır. Ehil olmayan kişiler tarafından yapılan tedaviler genellikle çeşitli yan etkilere neden olmaktadır.
Akupunkturun zararları bulunmasa da bazı yan etkiler nadiren görülebilir. Bu yan etkiler; ufak kızarıklık, ağrılar, yorgunluk ve uyku durumu olarak kendini gösterir. Bu yan etkiler kalıcı özellik taşımaz.
Akupunktur Uzmanı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler!
Akupunktur uzmanı seçerken birçok farklı unsura dikkat edilmesi gerekmektedir. Özellikle uzmanlık belgesi olmayan ve merdiven altı olarak tabir edilen kliniklerde verilen hizmetlerden kesinlikle kaçınmanız gerekir. Güvenli bir şekilde akupunktur tedavisi almak için uzman seçimi yapılırken;
- Sağlık Bakanlığı onaylı uzmanlık sertifikasın sahip olan
- Tıp diplomasına sahip olması
- Referanslarının ve tecrübesinin olması
- Yüksek klinik standartlarına sahip olması
- Steril araçların kullanılması vb.
Unsurlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Akupunktur tedavisi öncesinde özellikle kan yoluyla bulaşan bazı hastalıkların kapılması mümkündür. Hepatit, AIDS vb. hastalık tehlikesinden korunmak için uygulama yapılan iğnelerin tek kullanımlık olması gerekmektedir.
Akupunkturu Diğer Tedavilerle Birlikte Uygulanabilir Mi?
Akupunktur faydaları sayesinde birçok farklı hastalığın tedavi sürecini destekler niteliklere sahiptir. Akupunkturun ağrı kesici özelliklere sahip olması tedavinin, hali hazırda devam eden tıbbi tedavilere destekleyici olarak kullanımı mümkündür. Doktor tavsiyesi ile akupunktur tedavisi diğer tedaviler ile uygulanabilir. durumların giderilmesinde akupunktur oldukça etkilidir.
Akupunktur Tedavisinde Ne Kadar Acı Hissedilir?
Akupunktur acıtır mı, ne kadar süre ağrılara sebep olur gibi sorular birçok kişi tarafından merak edilmektedir. Akupunktur tedavisi sırasında kullanılan iğneler oldukça küçük çapta ve ebatlarda üretildiği için duyulan acı hissi oldukça düşüktür. Ancak acıya karşı en hassas kişiler tarafından bile yoğun acıların hissedilmediği gözlemlenmiştir. Akupunktur tedavisi geleneksel yöntem olan iğne ile yapılabileceği gibi lazer vb. yöntemlerle de uygulanabilmektedir.
Akupunktur tedavisi yaptırmadan önce klinikten ve uygulamayı yapacak uzmandan tedavi hakkında detaylı bilgi almanız tavsiye edilmektedir. Bu sayede tedavi süreci boyunca karşılaşacağınız tüm durumlara karşı önceden hazırlıklı olabilirsiniz. Akupunktur tarihçesi içinde bu tedavi yöntemi insanlık tarihinin her döneminde ayrıcalıklı bir yere sahip olacaktır.
Akupunktur Nedir?
Akupunktur nedir, nasıl uygulanır ve hangi rahatsızlıklarda kullanılır? Uzm. Dr. Serpil Taştan'dan akupunktur hakkında uzman bilgisi.
İncele →Akupunktur Tedavisi
Akupunktur nasıl yapılır, bir seans ne kadar sürer, nerede yaptırılır? Uzm. Dr. Serpil Taştan, İstanbul.
İncele →Obezite ve Akupunktur
Akupunktur ile zayıflama nasıl olur, iştah kontrolündeki rolü nedir, kaç seans uygulanır? Uzm. Dr. Serpil Taştan, İstanbul.
İncele →Migren ve Akupunktur
Migren tedavisinde akupunktur nasıl uygulanır, atak sıklığına etkisi nedir? Uzm. Dr. Serpil Taştan.
İncele →Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için hekiminize başvurunuz.
