Kısaca özet

Akupunktur iğnesi nasıl çalışır, akupunkturun tedavi mekanizması nedir? Uzm. Dr. Serpil Taştan.

Akupunkturun tedavi mekanizması

Akupunkturun Tedavi Mekanizması

Akupunkturun tedaviye yönelik mekanizmaları Akupunktur yönteminin uygulama ardından gözlemlenen;

  • Ağrı kesici,
  • Sinir sistemini dengeleyici,

ABD ve Avrupa ülkelerinde akupunktur uygulamaları ile yapılan araştırmalar halen devam edilmekle birlikte elde edilen klinik uygulamalar sonrası akupunkturun tedavi mekanizması ve iyi geldiği rahatsızlıklarla ilgili aydınlatıcı bilgiler gün yüzüne çıkmaya devam etmektedir.

Akupunktur Nedir?

Akupunktur tanımı vücudun belirli bölgelerine iğne batırmak suretiyle uygulanan tedavi şeklini ifade etmektedir. Latince iğne anlamına gelen acus ve batırmak anlamına gelen punctura kelimeleri ile ortaya çıkan akupunktur kavramı Latince anlamından da anlaşılabileceği gibi iğne batırmak anlamına gelen geleneksel bir tedavi yöntemini tanımlamakta kullanılmaktadır. Gerek ABD, gerek Avrupa ülkeleri destekleyici tedavi yöntemi olarak bilinen bu geleneksel yönteme sahip çıkarak her geçen gün geliştirmeye ve bilinmeyen yönlerini keşfetmeye devam etmektedir.

Akupunktur Uygulaması Hangi Tarihe Dayanır?

Akupunktur tarihçesi yaklaşık 3000 yıl öncesine, eski Çin’e dayanmaktadır. Taşların sivriltilerek vücudun enerji noktalarına batırılması suretiyle geliştirilen bu Uzak Doğu tedavi yöntemi ilk dönemlerinde taştan yapılan iğnelerle uygulanırken daha sonraları kemikten ve ağaçtan yapılan iğneler yardımı ile uygulanmaya devam etmiştir. Yapılan araştırmalarda akupunkturun Shang Hanedanlığı döneminde tartışıldığı ve geliştirildiğini gösteren yazıtlar elde edilmiş ve yöntemin pratikliğinin geliştirilmesi sürmüştür.

  1. yüzyılın ortalarında Avrupa ve ABD ülkelerince tanınan akupunktur Avrupa ülkelerinin tıp fakültelerinde açılan eğitim merkezlerinde okutulmaya başlamıştır. Tıp fakülteleri bünyesinde Akupunktur Enstitülerinin kurulması ile birlikte tüm Dünya’da yaygın olarak kullanılan akupunktur günümüzde ülkemizde de hayli popüler bir alternatif tedavi yöntemi olarak uygulanmaktadır.

Akupunktur Uygulama Seçenekleri Nelerdir?

Akupunktur uygulama çeşitleri tüm vücuda ve vücudun belirli noktalarını tanımlayan mikro sistemler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Vücut akupunkturu, birçok akupunktur noktasının uyarılmasıyla uygulanan bir yöntemdir.

Akupunktur Noktaları Nedir?

Akupunktur noktalarının anlamı tedavinin amacı olarak uyarılması amaçlanan, vücudun farklı bölgelerinde yer alan özel noktalardır. Tüm vücutta 2000’den fazla olduğu bilinen akupunktur noktaları hastaların şikayetlerine göre uzman doktor tarafından belirlenerek akupunktur iğnelerinin batırıldığı noktalardır.

Akupunktur Noktalarının Özellikleri Nelerdir?

Akupunktur noktalarının özellikleri düşük elektriksel dirence sahip olup tedavinin etkili olmasında akupunktur noktalarının bu özelliği etkili olmaktadır. Akupunktur noktalarının bu özelliğinden faydalanmak amacıyla farklı akupunktur teknikleri geliştirilerek geleneksel yöntem bir adım ileri taşınarak özel durumlarda kullanmak üzere daha etkili sonuçlar alınabilen yeni yöntemler literatüre kazandırılmıştır.

Akupunktur Noktalarına Hangi Yöntemler Uygulanır?

Akupunktur noktalarına uygulanan yöntemler yukarıda bahsedilen akupunktur noktalarının özelliklerinden faydalanılarak geliştirilen klasik iğne ve diğer akupunktur yöntemlerini içermektedir. Uygulanacak olan akupunktur yöntemi seçilirken hasta beklentisi, uzman doktor muayenesi ve mevcut rahatsızlığın durumu belirleyici rol oynamaktadır. Akupunktur noktalarına uygulanan akupunktur yöntemleri aşağıda listelenmektedir:

  • Klasik akupunktur uygulamasını tarif eden, akupunktur iğneleri ile akupunktur noktalarının uyarıldığı konvansiyonel akupunktur yöntemi
  • Uygulanan basınç ile akupunktur noktalarının uyarıldığı aküpresür akupunktur yöntemi
  • Lazer ışınları ile akupunktur noktalarının uyarıldığı lazer akupunktur yöntemi
  • Isı enerjisi ile akupunktur noktalarının uyarıldığı moksibüsyon akupunktur yöntemi
  • Elektrik akımı verilerek akupunktur noktalarının uyarıldığı elektro akupunktur yöntemi

Akupunkturun Etki Mekanizmaları Nedir?

Akupunkturun etki mekanizmaları akupunktur iğnesi veya diğer yöntemlerde akupunktur noktalarına gerçekleştirilen uyarımın ardından sübjektif ve objektif etkiler olmak üzere ikiye ayrılır. Sübjektif etkiler daha çok uygulama sırasında hastanın hissettiği tedavi etkilerinden bahsederken objektif etkiler akupunkturun tedavi mekanizmasını oluşturan etkilerden oluşmaktadır.

Akupunkturun Sübjektif Etkileri Nelerdir?

Akupunkturun sübjektif etkileri yukarıda değinildiği gibi akupunktur noktalarına batırılan iğne ya da diğer uyaranlardan kaynaklı olarak deride bölgesel olarak gözlemlenen etkileri içermektedir. Akupunktur noktalarına iğne batırıldığında veya diğer uyaranlar uygulandığında;

  • Gerginlik,
  • Baskı,
  • Isınma,
  • Acı

Gibi kişiden kişiye değişen sübjektif etkiler deneyimlenir. İlgili süreç uyarımın gerçekleştirildiğini göstermesinin yanı sıra zarar gören hücrelerden salınan histamin ve bradikinin benzeri maddelerden kaynaklanmaktadır. Uygulama sırasında hissedilen sübjektif etkiler normal karşılanmakta olup herhangi olumsuz bir şey düşünülmesi gerekmemektedir.

Akupunkturun Objektif Etkileri Nelerdir?

Akupunkturun objektif etkileri sinir, immün ve gastrointestinal sistemler ile metabolizma üzerinde etkileri içerir. Akupunkturun objektif etkileri aşağıda detaylandırılmaktadır:

  • Akupunkturun Sinir Sistemi Üzerine Etkileri: Yapılan klinik çalışmalar ve hayvanlar üzerindeki deneyler ile akupunktur noktalarına yapılan uyarının analjezisi meydana getirdiği belirlenerek akupunkturun geleneksel sırrının perdeleri aralanmıştır. Akupunktur noktaları dışında benzer uygulamalar gerçekleştirildiğinde analjezisi meydana gelmemekte ve bilinmeyen akupunktur noktalarının tespiti için ilgili çalışmalar çığır açmaktadır. Sinir sistemine giren ağrı sinyallerinin bastırılarak kontrol edilmesinde etkili olan analijezisi akupunktur ile aktifleştirilmektedir.
  • Akupunkturun Metabolizma Üzerine Etkileri:
  • Akupunkturun Gastrointestinal Sistem Üzerine Etkileri: Başta kulak akupunkturu olmak üzere akupunktur ardından mide düz kas tonusunun arttığı gözlenmiştir.

Akupunktur Nasıl Yapılır?

Akupunkturun yapılışı teşhis ve uygulama olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilir. İlk teşhis aşamasında hasta şikayetleri sebebiyle akupunktur uzmanına başvurur ve uzman şikayetleri dinlemenin ardından fiziksel muayene yaparak hastanın şikayetlerini tespit ederek tedavisine yönelik akupunktur noktalarını ve uygulama yöntemini tespit eder. Teşhis aşamasında uygulama aşamasının tüm detayları belirlenerek hastaya uygulama için randevu ve bilgi verilir.

Uygulama aşamasında belirlenen akupunktur noktaları üzerine iğne batırılması veya diğer akupunktur tekniklerinin uygulanması suretiyle akupunktur seansı gerçekleştirilir. İğne tercih edilmesi halinde ortalama 30 dakikalık bekleme süresi ardından seans sonlandırılarak hasta bir sonraki seans konusunda bilgilendirilerek taburcu edilir. Seans sıklıkları ise hastanın durumuna bağlı olarak haftada 2 ila 3 tekrar olarak uygulanmaktadır. Seans sayısı ise hastalığın durumuna bağlı olarak 3 ila 10 seans arasında değişkenlik gösterebilmektedir.

Akupunkturun Yan Etkileri Nelerdir?

Akupunkturun yan etkileri nadiren rastlanmakla birlikte iğnelerin batırıldığı yerlerde olmak üzere;

  • Kanama,
  • Ağrı,
  • Çarpıntı,
  • Yanma hissi

Olarak karşılaşılmaktadır.

Çocuklar İçin Akupunktur Uygun Mudur?

Çocuklar için akupunkturun uygunluğu Pek çok rahatsızlık çocukluk yıllarında yapılan akupunktur tedavisi ile daha kısa sürede etkili sonuçlar alınabilmektedir.

Akupunktur Tedavisi Öncesi ve Sonrasında Nelere Dikkat Edilir?

Akupunktur uygulaması öncesi ve sonrasında dikkat edilecekler uygulamayı yapacak doktor tarafından detaylıca açıklanacak olup genel itibari ile uygulama günü çok aç ve tok gelinmemesi, uygulamaya dinlenmiş olarak gelinmesi şeklinde belirtilmektedir.

Uygulama sonrası ise hemen taburcu işlemi gerçekleştirilerek sosyal yaşantıya dönülüyor olsa da ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması ve vücudun aşırı yorulmaması gerekmektedir.

İlgili tedaviler

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için hekiminize başvurunuz.